Đền thờ tướng quân Trần Quốc Bảo ở Minh Đức (Thủy Nguyên) – một sự nhầm lẫn đáng tiếc.

Ảnh đền thờ tướng quân Trần Quốc Bảo ở Minh Đức-Thủy Nguyên.

       Một buổi sáng chúng tôi tới thôn Tràng Kênh, xã Minh Đức, huyện Thủy Nguyên thăm đền thờ tướng quân Trần Quốc Bảo. Ngôi đền tọa lạc trên núi Hoàng Tôn rất nguy nga, hoành tráng làm chúng tôi bị cuốn hút ngay từ lúc đến. Trong đền còn lưu giữ được 2 bia đá lập từ năm 1626. Quả là ngôi đền khá cổ. Ngoài cổng đền đề chữ: “Đền thờ tướng quân Trần Quốc Bảo”.
       Trong sách Đồng Khánh dư địa chí có ghi (Nguyên văn Hán Việt): 陳皇孫祠
       長溼涇社奉祀, 陳英尊子,字國寶討范伯齡賊于白藤江.大勝,還至伊社卒. 葬于伊社山麓,
       土人于山上立祀, 之 名其山曰皇孫山.
       Dịch Nôm (dịch giả Vũ Hoàng):
       Trần Hoàng Tôn từ
       Tràng Kinh xã phụng tự. Trần Anh tôn tử, tự Quốc Bảo. Thảo Phạm Bá Linh tặc vu Bạch Đằng Giang. Đại thắng, hoàn chí y xã tốt. Táng vu y xã sơn lộc. Thổ nhân vu sơn thượng lập tự, chi danh kỳ sơn viết: Hoàng Tôn Sơn.
       Dịch nghĩa (dịch giả Vũ Hoàng):
       Đền thờ cháu vua Trần.
       Xã Tràng Kinh thờ phụng con của vua Trần Anh Tông, tự Quốc Bảo. Chỉ huy đánh quân Nguyên là Phạm Bá Linh tại sông Bạch Đằng, giành thắng lớn. Sau đó về đến xã Tràng Kinh thì mất. Dân làng mai táng ngài ở chân núi, lập đền thờ trên núi và đặt tên núi là Hoàng Tôn.
       Ở đây chúng tôi thấy có sự nhầm lẫn lớn, Hoàng Tôn là cháu nhà Vua. Chúng ta phải hiểu Hoàng Tôn là các cháu nhà vua (Vua Trần) tức là các cháu của vua Trần Thái Tông (Trần Cảnh) – vua đầu nhà Trần. Như vậy đền thờ Trần Hoàng tôn không phải thờ một người (Trần Quốc Bảo) như sách đã dẫn. Theo chúng tôi, đây là đền thờ các vị là cháu của vua Trần Thái Tông, tham gia đánh giặc Nguyên tại trận Bạch Đằng lịch sử, những người đã anh dũng hy sinh cho cho cuộc chiến thắng lợi, đó là những tướng quân nhà Trần dưới sự chỉ huy của Hưng Đạo Đại vương. Khu mộ ở chân núi Hoàng Tôn chỉ là đài tưởng niệm các vị anh hùng do đời sau lập nên. Việc đặt tên cho một dải núi không phải cho một người mà phải cho nhiều người, ở đây là cac vị vương tôn, cháu của vua Trần Thái Tôn mới hợp lẽ. Điều đó chứng minh không có một người tên là Trần Quốc Bảo, lại càng không phải là con của vua Trần Anh Tông, vì khi xảy ra trận đánh (năm 1288) thì vua Trần Anh Tông mới 12 tuổi, chưa thể có con, đừng nói có con làm tướng.
       Chúng tôi được vị Thủ từ cho xem 2 đạo sắc phong, một cái thuộc triều Đồng Khánh năm 1887, một cái thuộc triều Duy Tân năm 1909. Qua đọc, dịch, chúng tôi thấy 2 đạo sắc phong này là sắc phong Thành Hoàng của đình làng chứ không phải của đền. Tài liệu của nhà đền chỉ còn 2 bia đá lập năm Vĩnh Tộ thứ 8 (1626). Chúng tôi chú tới bia đá ghi “Lệnh cấp tạo lệ bi”, là lệnh của chúa Thanh Đô vương Trịnh Tráng lệnh cho quan viên huyện Thủy Đường (Thủy Nguyên), xã Tràng Kênh tu sửa lại đền Hoàng Tôn. Trong bia có ghi: 上等神祠明顯天子皇孫. Dịch Nôm: Thượng đẳng thần từ, minh hiển thiên tử Hoàng tôn”. Ý nói: “làm rạng rỡ công đức các cháu của nhà vua, đền thờ Thượng đẳng thần”. Thiên tử Hoàng tôn chẳng phải là các cháu của nhà vua đó sao.
       Chú thích: Trần Anh Tông, chữ Hán 陳英宗; (25 tháng 10 năm 1276 – 21 tháng 4 năm 1320) tên khai sinh là Trần Thuyên (陳烇), là vị hoàng đế thứ tư của Hoàng triều Trần nước Đại Việt. Ông ở ngôi từ tháng 4 năm 1293 đến tháng 4 năm 1314, rồi làm Thái thượng hoàng từ năm 1314 đến khi qua đời.

       Thủy Nguyên, ngày 29 tháng 10 năm 2022. Vũ Hoàng (nhà nghiên cứu Hán-Nôm)

Bài viết khác

Tác giả: Hải Phòng Học

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.