Cây me chùa Tường Quang- Cây di sản Việt Nam và hình bóng của vị tướng Đô đốc triều vua Quang Trung

Chùa Tả Quan, có tên chữ là “Tường Quang”, theo nghĩa Hán tự, ngôi chùa được ánh sáng tốt đẹp của nhà Phật rạng rỡ chiếu tới. Chùa thuộc thôn Tả Quan, xã Dương Quan, huyện Thủy Nguyên, Hải Phòng. Xa xưa Tả Quan có tên là Tá Lan thuộc huyện Thủy Đường, phủ Kinh Môn, tỉnh Hải Dương. Triều Nguyễn, niên hiệu Gia Long do phải kiêng húy nên đổi thành Tả Quan. Theo các nhà nghiên cứu lịch sử đây là vùng đất nằm trong giải đất cổ dưới chân núi Đào Sơn. Qua những tư liệu lịch sử để lại, chùa được xây dựng từ thời Đinh, thế kỷ 10. Chùa Tường Quang danh lam cổ tự có niên đại trên ngàn năm tuổi thuộc diện rất hiếm có của thành phố Hải Phòng.

alt

Chùa Tả Quan trải qua hàng ngàn năm qua bao hưng, phế, đổi, thay nhưng ngôi chùa vẫn còn bảo tồn được rất nhiều di vật, cổ vật có giá trị về lịch sử văn hóa như: chuông đồng, tượng pháp, bia đá, câu đối, đại tự…Đặc biệt trong những đấu ấn chứng minh nơi cổ tích danh lam có một thực thể rất giá trị hiện đang sinh tồn cùng tuế nguyệt, đó là cây me trong khuôn viên của chùa. Theo lịch sử địa phương và lịch sử ngôi chùa, cây me đến nay đã có trên 200 năm tuổi. Cây me gắn liền với một nhân vật lịch sử còn nhiều bí ẩn. Ông là Chân Trí Phổ Hóa Thiền sư, tục danh Lê Văn Ngũ quê Thanh Trì, Hà Nội, làm quan thời Lê-Trịnh. Chán ghét cảnh triều chính đương thời thối nát, ông đi theo và chiến đấu  dưới cờ khởi nghĩa của Nguyễn Huệ. Ông được phong chức Đô đốc tướng quân. Khi nhà Tây Sơn mất, ông dấu tên, đổi họ về chùa Tường Quang ẩn dật, tu Phật. Ông đã trở thành vị sư  tổ truyền đăng của chùa tường Quang. Ông viên tịch năm 78 tuổi, đệ tử đem thi hài của ông hỏa thiêu, xây tháp đặt tro cốt. Hiện nay ngôi tháp để tro cốt của ông vẫn được gìn giữ, bảo tồn trong khuôn viên của chùa. Trong thời gian mai danh, ẩn tích, mặc cà sa hoằng dương đạo pháp ở chùa Tường Quang, Ngài Đô đốc luôn nhớ về những kỷ niệm dưới triều Tây Sơn. Ông nhớ tới cố trạch gia đình chủ tướngTây Sơn ở làng Kiến Mỹ, Tây Sơn, nơi đó có cây me cổ thụ tươi tốt quanh năm do các cụ cố Nguyễn gia  Tây Sơn trồng. Cây me ấy đã đi vào câu ca lịch sử của người dân trong vùng Tây Sơn:

“Cây me cũ, bến Tàu Trầu xưa

Không nên tình nghĩa thì cũng đón đưa trọn niềm”.

Hiện nay cây me đã có trên 300 năm tuổi, được vinh danh “ Cây di sản Việt Nam” trong khuôn viên di tích quốc gia đặc biệt “ Đền thờ Tây Sơn Tam Kiệt”, làng Kiến Mỹ, xã Bình Thành, huyện Tây Sơn, tỉnh Bình Định

Để gửi vào nỗi nhớ một thời hào hùng, oanh liệt chiến đấu dưới cờ chủ tướng Tây Sơn và cũng là thể hiện lòng trung thành, tri ân vị chủ tướng, sau trở thành minh quân Hoàng đế Quang Trung, ông Ngũ đã trồng hai cây me tại ngôi chùa Tường Quang. Hình bóng hồn, phách thiêng liêng của vị tướng Đô đốc đã hóa thân vào cây me cổ thụ .Cây me thân to lớn chắc khỏe, dáng đứng thẳng sừng sững, bề thế, vững vàng như thách thức với sự khắc nghiệt của thiên nhiên và thời gian. Cành me vươn rộng, tán lá dầy tỏa bóng rợp mát, rộng lớn che cho Phật tử, khách hành hương về nơi cổ tích danh lam trong những buổi trưa hè. Cây me cao vút vươn lên trời xanh, quanh năm xanh tốt, đến mùa ra hoa kết trái, những chùm quả nặng trĩu cành, hiến dâng cho đời vị chua mát, đậm đà và khơi dậy lẽ sống tình nghĩa, thủy chung, kết hậu

Cây me rất gần gũi với cuộc sống của những người dân thôn quê. Lá, quả me có giá trị rất thiết thực cho nhu cầu sinh hoạt ẩm, thực nơi thôn dã. Cây me trồng trong chùa cũng là thể hiện chư Phật và chúng sinh luôn gần gũi, gắn bó với nhau và luôn đồng hành trên con đường đạo pháp. Quả, lá của cây cho mọi người thụ, hưởng như tùy duyên của nhân sinh đến với Phật thiền. Cây me và những câu chuyện lịch sử về người trồng còn chưa kể hết, thực sự để lại những ấn tượng tốt đẹp cho những ai dù chỉ một lần đến danh lam cổ tự Tường Quang.

Thành phố Hải Phòng có trên 70 cây được công nhận “Cây di sản Việt Nam”, trong đó gồm 12 loài cây. Cây me chùa Tả Quan được công nhận “ Cây di sản Việt Nam” năm 2016 là một cây duy nhất của một lòai thực vật duy nhất. Cây me chùa Tả Quan có vinh dự bổ xung, góp thêm một nguồn gien quý hiếm trong hệ thống những cây di sản Việt Nam của thành phố Hải Phòng.

Cây me, cây cổ thụ quý giá, thiêng liêng và cũng là niềm vinh dự, tự hào của người dân trong và ngoài địa phương Dương Quan. Nhân dân đang tiếp tục quản lý, bảo vệ và phát huy tốt các giá trị “Cây di sản Việt Nam ”. Cùng với việc tôn vinh cây me, nhân dân địa phương đang từng bước trùng tu, tôn tạo di tích lịch sử văn hóa cấp thành phố chùa Tả Quan, để chùa Tả Quan cùng di tích lịch sử văn hóa khác của địa phương trở thành những địa chỉ hấp dẫn, thu hút nhân dân trong và ngoài địa phương về vùng “Đất địa linh nhân kiệt”. Nơi có những di tích cấp thành phố, cấp quốc gia, có ngôi chùa trên ngàn năm tuổi và có “Cây di sản Việt Nam” độc đáo, hiếm quý của thành phố Hải Phòng.

Văn Chỉnh

Video Tổng Hợp

Mời Quảng Cáo

Lượng Truy Cập

mod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_counter
mod_vvisit_counterHôm nay139
mod_vvisit_counterHôm qua156
mod_vvisit_counterTất cả99329
Hiện có 48 khách Trực tuyến