Bánh đúc Tàu ở Hải Phòng

 
          Bánh đúc Tàu vốn là món ăn có nguồn gốc từ người Hoa, sau được cải biến cho phù hợp với khẩu vị của người Việt nên mới gọi là bánh đúc Tàu. Đây là món ăn vặt đặc trưng chỉ có tại Hải Phòng. Theo người dân đất cảng, món bánh đúc Tàu này có mặt ở Hải Phòng gần 60 năm nay. Món ăn này theo chân người Hoa du nhập vào Hải Phòng nhưng đã được cải biến cho phù hợp với khẩu vị của người dân nơi đây.
          Thủa nhỏ ở quê, mẹ tôi thường làm món bánh đúc dân giã với nhân bằng hạt lạc, hạt vừng ăn với nước chấm là mắm cáy hoặc nước tương, tuy không ngon bằng bánh đúc tàu nhưng thời đói kém lại lại món đặc sản của bọn trẻ chúng tôi.
          Cô Nguyễn Thị Chuyền, bà chủ một quán bánh đúc Tàu nổi tiếng ở phố Cát Dài cho biết, cô đã bán bánh đúc Tàu được gần 31 năm. Trước kia, hồi còn trẻ, cô Chuyền phụ bán bánh đúc cho một người cô ruột có  chồng là người Hoa. Nhờ vậy mà cô Chuyền học được cách nấu món bánh đúc này từ khá sớm. Tới năm 1989, cô mới chuyển ra tự bán riêng. Trước đó, người cô ruột của cô Chuyền cũng đã bán bánh đúc Tàu được gần 30 năm.

          Cách làm bánh đúc Tàu:
          Bánh đúc Tàu gồm phần cốt bánh và nhân bánh.
          Cốt bánh được làm khá cầu kỳ. Để làm một mẻ bánh đúc Tàu, người bán hàng phải dậy từ sớm để ngâm gạo và thổi bánh. Gạo làm bánh đúc Tàu phải là gạo tẻ, tuyệt đối không được để lẫn dù chỉ một hạt gạo nếp vì bánh sẽ khó dẻo dai. Gạo sẽ được trộn với chút muối hột rồi xay mịn. Sau đó trộn bột với nước cốt dừa và nước lọc theo tỉ lệ nhất định rồi khuấy cho đều. Kế tiếp, đổ bột vào khuôn, đặt vào nồi hấp. Nếu muốn kiểm tra xem bánh đã chín chưa, người ta sẽ sờ tay vào mặt bánh để cảm nhận độ dai và đàn hồi. Khi bánh chín sẽ được lấy ra, để nguội. Phần cốt bánh đúc Tàu không thể bảo quản trong tủ lạnh bởi nhiệt độ quá thấp sẽ khiến cho bánh bị khô cứng, không còn dẻo. Vì thế, bánh đúc Tàu là món ăn luôn được làm mới mỗi ngày nên đảm bảo độ tươi ngon.
          Nhân bánh đúc tàu.
          Phần nhân bánh đúc Tàu sẽ gồm tôm, thịt và đu đủ xanh. Thịt phải chọn loại thịt ba chỉ, đủ cả nạc và mỡ đan xen lẫn nhau. Tôm đồng loại vừa, rửa sạch rồi cắt râu, cho vào chảo chiên quắt lại như tóp mỡ. Nhưng cái hay là tôm sau khi chiên vẫn giữ được mùi thơm, vị béo và không hề bị khô. Đu đủ chọn trái xanh mà không lấy đu đủ ương hay chín để đảm bảo vị giòn. Gọt vỏ đu đủ rồi thái thành hạt lựu, luộc qua với nước sôi cho bớt nhựa. Đuquán  đủ sau khi vớt ra để ráo nước sẽ được trộn với một chút màu điều để tạo nên sắc vàng đỏ bắt mắt.
          Theo chia sẻ của cô Chuyền, món bánh đúc Tàu gốc có cốt bánh khô và đanh hơn so với bánh đúc của người Việt làm. Khi ăn, họ cắt thành miếng to và vuông, gần kín miệng bát. Đồ ăn kèm chỉ có ít đu đủ với nước mắm chua khá đơn điệu. Chính vì thế mà món bánh Tàu khi du nhập vào Hải Phòng đã được biến tấu khác đi chút để phù hợp với khẩu vị người Việt Nam hơn. Một bát bánh đúc Tàu ở Hải Phòng sẽ gồm có bánh đúc được cắt nhỏ, ăn kèm với nhân tôm và thịt, cho thêm ít đu đủ rồi chan nước mắm chua ngọt và vài lát ớt. Tùy theo khẩu vị mà thực khách có thể dùng thêm thêm giấm, đường và ớt cho hợp miệng.

          Với những ai lần đầu ăn món bánh đúc Tàu, món ăn này có thể để lại ấn tượng không mấy sâu sắc. Nhưng nếu đã trót “nghiện” thì chắc chắn sẽ nhớ mãi hương vị chua, cay, mặn, ngọt hòa quyện lẫn nhau của món bánh này.
          Bánh đúc Tàu mịn và dai hơn bánh đúc thông thường. Hòa quyện cùng mùi thơm từ gạo của bánh đúc là vị ngọt của tôm thịt, vị giòn, thanh mát của đu đủ, vị chua nhẹ của giấm gạo, vị cay tê của ớt đỏ. Vì bánh đúc được cắt thành từng miếng nhỏ nên nước dùng của phần nhân thấm đượm, hòa quyện vào cốt bánh càng thêm đậm đà. Món bánh có sự hài hòa của hương vị chua, cay, mặn, ngọt khiến thực khách ấn tượng ngay từ miếng đầu tiên.
          Tại một số nhà hàng, quán ăn Hải Phòng hiện nay, người ta còn làm món bánh đúc sốt hải sản với gia vị, thực phẩm ăn kèm là tôm, mực, cua, ghẹ…ăn cũng rất ngon.

          Khi ăn, bánh đúc trắng mềm sẽ được cắt thành từng miếng nhỏ cho vào bát rồi bỏ các loại gia vị, thực phẩm như: đủ đủ thái hạt lựu, tôm rang, mộc nhĩ thái sợi, thịt ba chỉ, hành phi khô và nước mắm vào đầy một bát. Tùy thuộc vào sở thích của mỗi người mà người làm thêm, bớt các thứ để phù hợp với người ăn hơn.
          Với những người mới ăn lần đầu, bánh đúc tàu hơi khó ăn vì lúc thưởng thức thực khách sẽ cảm nhận được vị vừa chua, vừa ngọt, vừa mặn, nhưng đã ăn quen rồi thì lại nghiện. Và mỗi người lại có cách ăn riêng, người thích ăn nhiều bánh đúc, người thích ăn nhiều đu đủ, người thích ăn nhiều tôm thịt.
          Giá cả nbánh đúc Tàu cũng do động từ 15.000đ đến 25.000đ một bát tùy thực phẩm ăn kèm mà khách yêu cầu.
          Địa chỉ ăn bánh đúc Tàu ngon ở Hải Phòng:
          – Tại Hải Phòng không có nhiều quán bán bánh đúc Tàu. Ngon nhất và nổi tiếng nhất chính là quán bánh đúc tại 186 phố Hai Bà Trưng (Cát Dài) thuộc quận Lê Chân. Gọi là quán nhưng thực chất chỉ là gánh hàng nhỏ, có thêm vài cái ghế nhựa cho khách ngồi xung quanh.          Quán rất đông khách, thường mở bán từ 7h sáng cho tới 2h chiều hoặc tới khi nào hết bánh. Mỗi một bát bánh đúc Tàu với đầy đủ đồ ăn kèm có giá chỉ 15.000 đồng. Cái hay của món bánh này là ăn 1 bát thì thòm thèm, ăn 2 bát lại no quá.
          – Bánh đúc nộm: Chợ An Dương nơi góc phố giao nhau giữa đường Trần Nguyên Hãn và Tôn Đức Thắng có món bánh đúc nộm cũng nổi tiếng ở Hải Phòng.
          Bánh đúc ở đây không giống như bánh đúc nhân lạc thường bán, bánh đúc mềm mềm, dẻo dẻo, nhìn mướt mướt, ăn cùng hành phi thơm nên không ngán chút nào. Đặc biệt mắm tôm chấm pha rất vừa ăn,thơm và không bị mặn quá.
          Và để khỏi ngán sau khi ăn đĩa bánh đúc người ta thường ăn thêm 01 bát nộm su hào chua chua, ngọt ngọt, cay cay .
          Giá cả cũng vừa phải: 15.000đ/bát. Ngoài ra còn có cả cháy bánh đúc, ăn ngậy ngậy, bùi bùi, giòn giòn, không đặt nhanh là hết.
          – Bánh đúc tàu Dư Hàng.
          Địa chỉ quán trên đường Miếu Hai Xã (đi từ ngã 3 vào khoảng 50m, cạnh cửa hàng bán đồ chay ở đầu đường), thuộc quận Lê Chân, thành phố Hải Phòng. Giờ mở cửa có chênh hơn bánh đúc tàu Cát Dài khi quán mở cửa từ 15 giờ đến 18 giờ 30 phút.
          Bánh đúc tàu Dư Hàng tuy không nổi tiếng như quán cô Chuyên ở Cát Dài nhưng quán bánh đúc tàu Dư Hàng cũng gây ấn tượng cho thực khách bởi chất lượng và hương vị thơm ngon chẳng kém. Điểm nhấn của quán có lẽ là nước mắm được pha “đỉnh cao” hài hòa giữa vị chua-ngọt-mặn và cô chủ quán lại xởi lởi, chiều khách.
          Ngoài những địa chỉ nổi tiếng trên, tại nhiều nơi như chợ Lương Văn Can, chợ Đổ… cũng có những quán bánh đúc ngon, thu hút nhiều thực khách.

PV. Thi, Hội Văn nghệ Dân gian Hải Phòng

Bài viết khác

Tác giả: Hải Phòng Học

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *